28 nov 2016

5 problemen met Net BXL

1. Net Brussel is een zwarte doos Net Brussel is zowel een overheidsinstelling met een publieke functie (afval ophalen bij particulieren) als een speler op de private markt (afval ophalen bij bedrijven). Deze dubbele rol vraagt om een uiterste transparantie. Het is namelijk normaal dat publieke dienstverlening wordt gesubsidieerd met belastinggeld, maar dat geld mag niet gebruikt worden om te concurreren met privébedrijven. De commerciële poot van Net Brussel moet dus (financieel) volledig onafhankelijk opereren van de publieke poot. Hiervoor is een doorgedreven analytische (gescheiden) boekhouding nodig, die bovendien zeer transparant moet zijn om gecontroleerd te kunnen worden. Op dit moment gaat er veel geld naar Net Brussel zonder dat we echt weten waar dit geld voor gebruikt wordt.Laat het Rekenhof het onafhankelijke audit van Net Brussel uitvoeren. Wij vroegen dit al in

#hetkananders: 2014 maar de meerderheid volgde ons niet. Jammer, want als er geen problemen zijn, heeft Net Brussel niets te verliezen bij een onafhankelijke audit.

 

 

2. Risico op fraude

Als je alles gewoon in een grote zwarte doos steekt, heb je geen duidelijk overzicht op wat er met het geld gebeurt en is er dus ook een groter risico dat er ergens iets mis loopt. Bij het Office wallon des  déchets  brak er onlangs  een  schandaal uit,  omdat  er  fraude  was  gepleegd  die in de miljoenen liep. Vindt dat soort praktijken  ook  binnen  de  muren  van  Net  Brussel  plaats?  Niemand  die  het  weet,  en  de  cijfers  die  meer  duidelijkheid  kunnen  brengen,  geeft  Net  Brussel  niet vrij. Dat getuigt niet van goed bestuur. Zelfs het parlement krijgt hier geen inzicht in. Toen Brussels parlementslid voor Ecolo, Arnaud Pinxteren in de vorige legislatuur vroeg om de boekhouding van het ANB en haar dochterondernemingen in te kijken, kreeg hij het antwoord dat deze niet publiek werden gemaakt, gezien Net Brussel ook op de privémarkt actief is.

#hetkananders: Voer een duidelijke transparante, gescheiden en analytische boekhouding in, zodat er een helder overzicht is waar welk geld voor gebruikt wordt.

 

 

3. Veroordeeld voor oneerlijke concurrentie

Omwille van de dubbele positie van Net Brussel als publieke dienstverlener en commerciële speler zijn de tarieven die Net Brussel mag hanteren voor afvalophaling op de markt vastgelegd bij wet. Dit om te vermijden dat Net Brussel artificieel lage prijzen aanrekent die hun concurrenten nooit kunnen halen. Helaas hield Net Brussel zich de afgelopen jaren niet aan deze vastgelegde prijzen. Dat mag volgens de wet bij 'belangrijke hoeveelheden', maar omdat 'belangrijke hoeveelheden' niet gedefinieerd wordt, heeft net Brussel zo goed als vrij spel. Zo dienden ze vier jaar geleden een offerte van 150.000 euro in voor een afvalophalingscontract van de Franse Gemeenschap en werd dat dit  jaar plots een offerte van 52.000 euro hebben ingediend voor dezelfde opdracht. Ze werden hier dan ook voor veroordeeld.

#hetkananders: (1) Wijzig het tariefbesluit om de 'belangrijke hoeveelheden' te definiëren en (2) Baseer de tarieven uit het tariefbesluit op een doorgedreven analyse van de kostprijs voor ophalen en verwerking van de verschillende afvalstromen. Daarvoor is uiteraard een analytische boekhouding nodig om te weten welke middelen naar welke afvalstroom gaan (zie boven).

 

 

4. Gebrek aan transparantie

Omdat Net Brussel ook actief is op de vrije markt van de afvalverwerking, gebruikt ze vaak het bedrijfsgeheim als reden om belangrijke informatie niet te moeten delen, zelfs met het parlement of andere overheidsdiensten. In principe is een andere overheidsdienst, Leefmilieu Brussel, bevoegd voor het beleid rond recycling en circulaire economie, maar zo'n beleid uittekenen is moeilijk zonder goede gegevens. Hierboven haalden we al vaak aan dat een analytische boekhouding ontbreekt bij Net Brussel, maar ook andere gegevens, zoals die over de afvalstromen (oorsprong en bestemming van afval) worden onvoldoende bijgehouden en gedeeld.

Een concreet voorbeeld: Elke onderneming moet een contract afsluiten met een bedrijf die dat voor hen doet, of zijn eigen afval verwerken volgens de normen. Sinds 1997 moet elk bedrijf dat afval verwerkt (voor zichzelf of voor anderen), dit meedelen aan Leefmilieu Brussel door hen het contract door te sturen. Vervolgens gaat Leefmilieu Brussel op controle. Wat blijkt: in bijna 2/3e van de gevallen die Leefmilieu Brussel controleert omdat ze geen afvalverwerkingscontract te zien kregen, blijkt het bedrijf een contract te hebben met Net Brussel. Terwijl alle privé afvalverwerkingsbedrijven voldoen aan de wettelijke verplichting om hun contracten door te geven aan Leefmilieu Brussel, laat Net Brussel dit na, met veel overbodige controles tot gevolg.

#hetkananders: richt onmiddelijk een observatorium voor de afvalstoffen op, waarbij Net Brussel enkel gegevens aanlevert aan Leefmilieu Brussel geen sturende functie vervult.

 

 

5. Monopolieneigingen

 

Het bleek hierboven al: Net Brussel houdt graag zelf de touwtjes in handen. Helaas niet altijd met positieve gevolgen, zoals blijkt uit het verhaal van Recy-K (formerly known as: Ecopool). Wat oorspronkelijk een innovatief centrum moest worden voor bedrijven uit de circulaire economie werd al gauw  in handen genomen door Net Brussel. Het Agentschap zag hierin een interessante manier om haar werking uit te breiden. Gevolg: waar er bij de lancering van het project nog tal van bedrijven klaar stonden om hun intrek te nemen, bleef er bij de opening een maand geleden nog één van over.

#hetkananders: De ontwikkeling en coördinatie van de circulaire economie hoort een taak te zijn van Leefmilieu Brussel en de administratie Economie van het Brussels gewest. Net Brussel mag participeren aan de circulaire economie, maar de coördinatie is niet hun taak.

 

 

Reacties

Please check your e-mail for a link to activate your account.